Lost in Translation

Nung nasa Pilipinas pa ako, isa sa mga naging raket ko sa buhay bilang isang freelancer nang maraming taon, ay ang maging translator ng mga TV drama shows from Tagalog to English and vice-versa. Nagsimula ito nang maghanap si JoAnn Banaga, ang dating executive producer at isa sa mga direktor  ng “Pira-Pirasong Pangarap” (ang daily afternoon TV show ni Gina de Venecia na prinoduce ng Sampaguita Pictures at pinapalabas dati sa GMA-7) ng mag-t-translate ng isang one-week series na isasali nila sa New York Film Festival. Kailangang mai-translate ang 5 episodes sa ingles. Ni recommend ako ng aking kaibigang si Agnes  na dating writer sa nasabing show. Tanda ko pa ang title nang nasabing one-week series—“Ang Babae sa Pier” na pinagbidahan ni Ciara Sotto. Ang salin ko nito sa ingles ay “The Woman at the Pier.” Title pa lang, hindi na ito inapprove ni Marichu Vera Perez, ang producer ng show. Mas appropriate daw ang  translation na “The Woman at the Quay.”

Noon ko na-realize na mahirap pala talagang mag-translate ng TV drama shows. Una, hindi mo pwedeng i-translate ang isang episode base sa working script. Ito ay sa dahilang sa shooting, nababago ang dialogue kasi malimit ay nag-a-adlib ang mga artista. Kaya kailangan mong panoorin ang buong episode at i-pa-pause mo sa bawa’t sentence na sasabihin nila. Pangalawa, kailangang naka-sync ang translation mo sa tamang segundo na binigkas ng artista ang kanyang dialogue. Hindi madali yun gawin dahil minsan, ang haba ng dialogue sa Tagalog pero pag trinanslate mo sa ingles ay pwede itong umigsi. Pangatlo, kalimitan pag nag-t-translate, nawawala ang local flavor ng dialogue. Hindi na magandang pakinggan pag iningles. Halimbawa, papaano nyo i-ta-translate sa ingles ang dialogue na ito? “Ano ba naman yang ka-date na napili mo? Saksakan ng jologs! At ikaw naman, naging jologette ka na rin!”

Nalagpasan ko ang una kong TV translation raket at marami pang TV shows ang dumating na nangailangan ng translations. Matrabaho itong gawin at kung di ka matiyaga, madali kang susuko. Medyo nahasa rin ako kahit papaano at nadiskubre ko na kakaibang skill nga pala itong pag-t-translate ng TV shows. Isa rin sa na-realize ko ay ang complexity ng ating wikang Filipino. Sa pang-araw-araw nating buhay, Taglish na talaga tayong magsalita. So hindi pwede ang purong Filipino. Hindi rin pwede ang literal na translation dahil ang sagwa nitong lalabas. Tapos, nariyan pa ang ilang “gay expressions” na tanggap na rin sa ating daily conversations at ang ilan pa sa ating mga colloquial terms na ang translation ay hindi natin kailanman matatagpuan sa kahit na anong Tagalog-English dictionary.

Kamakailan lamang,  nakita ko ang isang notebook ng mga linya na dapat kong i-translate. Assignment ko ito sa sarili  at natawa ako dahil naalala ko pa kung pano umikot ang mundo ko sa paghahanap ng angkop na translations sa mga linyang ito. Hanggang ngayon ay di ko lubos maisip. Paano ko sila na-translate?

  • Ano ka, hilo?
  • Hindi ka lang timang! Timawang ka pa!
  • Ahas, tipaklong, impaktita!
  • Wala siyang nasabi. Nagmistula siyang pinitpit na saging.
  • Diyos ko day, mga ateng! Maloloka aki!
  • Isa kang malaking check!

Dito sa Taiwan, may kasama ako dating isang Indian scientist na super updated sa mga nangyayari sa political situation sa Pilipinas. Minsan, kasama ang ilang foreigners, sinabihan niya ako na magkwento naman daw ako ng isang Erap joke. Madali at masarap magkwento ng Erap jokes kung ito ay bibigkasin sa wikang Filipino. Pero pag iningles na, nawawala ang punchline.

Natatandaan nyo ba ang Erap joke kung saan isinama niya ang kanyang mga alipores sa isang restaurant? Pagdating ni Erap sa pinto ng restaurant, nakita niyang nakapaskil ang signage na may nakasulat na: “People under 18 are not allowed inside.” Napahinto si Erap, hinarap niya ang kanyang mga alalay at sinabing: mga bata, sibat na tayo. Di tayo pwede sa loob kasi 12 lang tayo”

Loosely translated, ganito yun:

One time, Erap and his entourage was about to enter a restaurant. Erap was leading the way and he noticed a signage in the restaurant’s door that said: “People below 18 are not allowed inside.” Erap stopped and addressed the group. Guys, let’s go. We can’t go  inside. We’re only 12!

Parang may nawala di ba? Yung pagka-Pinoy nung joke, hindi na-capture ng buo.

About pinoytaipeiboy

Pilipinong nagtatrabaho sa Taipei. Mahilig magbasa, magsulat, kumain, manood ng sine, gumala, maglakbay at matulog. Interesado sa milyon-milyong bagay.
This entry was posted in Memories of Home. Bookmark the permalink.

4 Responses to Lost in Translation

  1. JoAnn says:

    Hi.. sorry medyo late ko na ito nakita…ngayon ko lang nabasa itong blog mo. . nice one–. may mga correction lang ako.. executive producer ako ng pira pirasong pangarap at by the way, ako rin ang director ng babae sa pier or woman by the quay. — good luck sa iyo…!!

  2. JoAnn says:

    san ka na ngayon? do you still write?

  3. taipei based na ako ngayon, ms. joann. i work for an international development organization. i still write pero more of technical stuff. are you with channel 5 now?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s